Πρεσβ. Πέτρος Πανταζής
Ο Δόκτωρ Φάουστ του μεγάλου Γερμανού ποιητή Βόλφγκανγκ (ακούραστος ή αεικίνητος Λυκιδεύς) φον Γκαίτε, είναι το δημοφιλέστερο παράδειγμα της Ρομαντικής ποιητικής /συγγραφικής εξέλιξης του Δυτικού Διαφωτισμού. Είναι ο αντιήρωας που ενώ έχει τις καλύτερες προθέσεις και προϋποθέσεις, να φτάσει όχι μόνο το αρχαιοελληνικό “ωραίο και μεγάλο και αληθινό ,των Παλαμικών στίχων του Ολυμπιακού Ύμνου, αλλά να αριστεύσει και στην πρωτόλεια τότε, αλλά παγκόσμιας αποδοχής σήμερα, κορυφή της Δυτικοευρωπαϊκής Επιστημονικής και Τεχνολογικής γνώσης. Καταλήγει όμως μέσω των κατωτέρων παθών και καταντά, άθυρμα και παίγνιο στα χέρια του Αρχεκάκου Δαίμονα (Μεφιστοφελή).
Έτσι τυφλώνεται πνευματικά μέσω της σατανικής εξιδανίκευσης των ζωωδών σαρκικών παθών και βιώνει την αμαρτία όχι φιλοσοφικά ή ψυχολογικά μόνο, αλλά ως ψυχοσωματική αστοχία να απαρτισθεί το κατ’ Εικόνα Θεού πλασθέν ανθρώπινο σώμα του, καθ’ Ομοίωσιν του Κτίστου και Δημιουργού, Σαρκωθέντος και Ενανθρωπήσαντος (όχι απλά “ενσαρκωθέντος”), Λόγου του Θεού Πατρός, και να καταστεί δοχείο των Αγιοπνευματικών Χαρισμάτων και των Ουρανίων Αρετών και “τόπος/τρόπος” απονομής των Ευαγγελικών υποσχέσεων και ελπίδων. Αλλά αντίθετα αντικρύζει ξεκάθαρα, στο γήρας του τέλους της ζωής του, τη υπαρξιακή αλήθεια του αναπόφευκτου γεγονότος του κοινού θανάτου, κατανοώντας ταυτόχρονα ότι συνιστά τη μόνη οντολογική δυνατότητα αιωνίου Σωτηρίας του Ανθρώπου, εισερχόμενος σε αγωνία λύπης και απογνώσεως.
Ως δόλωμα του παρουσιάζεται ξαφνικά ολοζώντανος ο Μεφιστοφελής Αρχιδαίμων, του προβάλλει την υπέρτατη “ Απόκρυφη Μυστική Γνώση” υποσχόμενος “γήϊνη Νιότη” και “παντοδύναμο σαρκικό έρωτα”! Γι’ αυτό από γέρο διανοούμενο “γραφιά” του Μεσαίωνα, τον μεταμορφώνει αυθωρεί σε δανδή νεανία Εραστή! Την ερωμένη του ανακαλύπτει στο πρόσωπο της Μαργαρίτας! Μίας αγνής και αθώας νέας που ούτε το αυστηρό Χριστιανικό Καθολικό περιβάλλον ούτε οι ανθρώπινοι φυσικοί κοινωνικοί και συγγενικοί δεσμοί και νόμοι μπορούν να προστατεύσουν από τη διακόρευση της θεοσδότου σωματικής παρθενίας της η οποία πρόκειται να θυσιαστεί κι αυτή ως “σφάγιο”-θυσία, προς απόκτηση μιας δαιμονικής μύησης στις Μαγικές Τέχνες στην οποία πείθεται να συμμετάσχει ο Φάουστ, έχοντας ήδη μάλιστα υπογράψει “Σατανιστικό Συμβόλαιο με το αίμα του” ότι θα παραδώσει την ψυχή του στον Διάβολο! Τελικά τον ακολουθεί πετώντας στα φτερά του Δαίμονα, επάνω σε ένα φλεγόμενο ειδωλολατρικό βουνό που καταφθάνουν από παντού Μάγισσες πάνω σε ιπτάμενα σκουπόξυλα να επιδοθούν σαν τις μυθολογικές Μαινάδες και Αμαδρυάδες σε ένα Διονυσιακό ολονύκτιο Σαββατιάτικο Όργιο με τον ίδιο τον Σατανά -Μεφιστοφελή!
Αντίστροφα από τον γνωστότατο άγιο μάρτυρα του Χριστού Κυπριανό, πρώην μάγο, που κατακαίει τα αρχεία της μαγικής του απόκρυφης γνώσης πετώντας τα στα μούτρα του Πονηρού εισηγητή των, όταν αποτυγχάνει σε μια παρόμοια περίπτωση να παρασύρει μια παρθένο κόρη, την Ιουστίνη, σε μιαρούς σαρκικούς έρωτες εκπορευόμενους από σατανικές μαγγανείες!
Το θέμα αυτό, του υπαρξιακού ήρωα που αναζητάει την απόκρυφη Γνώση και που την αποκτά μόνο μέσω της ερωτικής διακόρευσης μιας παρθένου κόρης ή μέσω μίας οργιαστικής μυήσεως ή θρησκευτικότητας, κατακλύζει κάθε συγγραφικό, μουσικό και κυρίως ποιητικό έργο της Ευρωπαϊκής Πρό- Μετα-Ρομαντικής Ποίησης και Ζωγραφικής-Μουσικής Τέχνης από τον Μεσαίωνα μέχρι και τα μέσα του Κ’ αιώνα! Αποτελεί δε το “πνευματικό αντίβαρο”, στον Εκχριστιανισμό της Ευρώπης, ουσιαστικά ψευδές και ανυπόστατο, στην σταδιακή πορεία του πρώην βάρβαρου Ευρωπαίου Ανθρώπου προς την “υλικοπνευματική-επιστημονική Πρόοδο” μέσα από τον Αναγεννησιακό Διαφωτισμό, Ορθολογισμό που είναι ένας αντεστραμμένος υλιστικά ,άσαρκος-ανυπόστατος φιλοσοφικός Ιδεαλισμός, όπως σωστά είχε προδιαγράψει ο Κάρολος Μαρξ στο βιβλίο του “η αθλιότητα της Φιλοσοφίας”, απαντώντας στο βιβλίο του Γάλλου φιλοσόφου-κοινωνιολόγου Μαξ Προυντόν: “Η φιλοσοφία της Αθλιότητος”!
Ειδικά αυτό εκφράζεται εκτός της Ευρωπαϊκής Τέχνης, Ποίησης και Λογοτεχνίας, κατ’ εξοχήν στη μουσική Ιταλική, Γερμανική καλλιτεχνική παραγωγή με κορυφή την Όπερα ως σύζευξη Θεάτρου και Μουσικής και με ιδιαίτερο εκφραστικό τρόπο στις Γαλλικές όπερες. Στις οποίες το ερωτικό εκστατικό στοιχείο αποκτά αισθησιακή μουσική εξειδίκευση, λόγω της ιδιαίτερης φήμης που αποκτά το Παρίσι ως “Πόλη του διαφωτιστικού Φωτός, αλλά ουσιαστικά της τρέχουσας ελευθεριάζουσας σεξουαλικής ασυδοσίας μέσα από την γνωστή “bon-viver” διαφήμιση της Γαλλικής μεταεπαναστατικής Παριζιάνικης αθεϊστικής υλιστικής Μόδας, που έμελλε να ταυτίσει την ανθρώπινη κοινωνική πρόοδο με τη σεξουαλική (γυναικεία) απελευθέρωση που οδήγησε από τα μέσα του ΙΘ’ αιώνα, στην σημερινή εισαγωγή της Ιδεολογίας Metaverse όχι πια μόνο ως “ανθρωπολογίας”, αλλά πλέον, Τεχνολογίας του Κακού!!
Ήδη από την εποχή του Baroque, προδρόμου της Κλασσικής και στη συνέχεια Ρομαντικής και σύγχρονης Μουσικής παρουσιαζόταν η σεξουαλική απελευθέρωση, πάντα ως Ύμνος στον αθάνατο Έρωτα, ώστε οι ρόλοι των Εραστών να μοιράζονται πάνω στις πρωταγωνιστικές φωνές του Τενόρου (συνήθως ο κεντρικός ήρωας, νέος άνδρας ) και στη Σοπράνο, την κεντρική ηρωϊδα, νεαρή γυναίκα, που απαρτίζει το ζευγάρι που αναζητά μια “θεϊκού τύπου” ανελικτική ερωτική σχέση, στην οποία κυριαρχεί λεκτικά το συναισθηματικό στοιχείο αλλά υπονοείται από την μουσική συνοδεία η οργιαστική διάσταση του ερωτικού στοιχείου. Θέμα που εισχώρησε στην Ευρωπαϊκή Ουμανιστική τέχνη και διανόηση από την εποχή της μεγάλης στροφής στα αρχαιοελληνικά μυθικά πρότυπα της Ευρωπαϊκής Αναγέννησης αλλά και καθόρισε και την έμπνευση των πρώιμων μουσικών συνθέσεων που διαδόθηκαν στην ως τότε βάρβαρη, Κελτική μαγικοσαμανιστική έως την πολυφυλετική ειδωλολατρική Μεσαιωνική βόρεια και μέση Δύση, η οποία εγκεντριζόταν σιγά σιγά στο Χριστιανικό εκκλησιαστικό Σώμα, κουβαλώντας μαζί με τη Ρωμαϊκή πειθαρχία και ηθική αυστηρότητα την φιλελεύθερη έως ασύδοτη αρχαιοελληνική, κυρίως Μικρασιατική και Νοτιοϊταλική Ελληνιστική ενδοκοσμικότητα. Η οποία τροφοδοτείτο από την πολυθεϊστική Αιγυπτιακή και Ανατολική θρησκευτική παράδοση.
Μια ερωτικού χαρακτήρα φωνητική σύνθεση λέγεται ARIA (Αήρ =Εμπνευσμένο μουσικό άκουσμα) και ομολογεί την “κατάληψη της καρδιάς” του ήρωα-ηρωϊδας από τον φτερωτό τοξοβόλο Έρωτα, ενώ ακολουθεί μια δεύτερη φωνητική στροφή (λεγομένη Streta) ενθουσιαστικoύ χαρακτήρα, με κέντρο την απόφαση να πραγματοποιηθεί η ερωτική σχέση ή η εκδίκηση μιας ερωτικής απόρριψης, η οποία ανάλογα της ηλικίας και του φύλου, ανατίθεται σε Σοπράνο, Τενόρο, Μεσόφωνο, Βαρύτονο ή Βαθύφωνο, και ολοκληρώνει την θεατρική πλοκή. Αυτή η παρατήρηση έχει μεγάλη σημασία για το θέμα μας διότι τα πρόσωπα μιας Όπερας σαφώς εκτός εξαιρέσεων διακρίνουν σαφέστατα στη διανομή των ρόλων, τα δύο Φύλα, διότι και στις βαρύτερες φωνές αναθέτουν πατρικούς ή μητρικούς ρόλους και συνήθως τους “κακούς” κάνουν βαρύτερες φωνές, βαρύτονοι ,μπάσοι, μετζοσοπράνο ή κοντράλτο και μόνο παιδικούς ή προεφηβικούς ήρωες, παριστάνουν ελαφρές σοπράνο. Υφίσταται και μια διαδεδομένη παρεξήγηση για ρόλους και άριες που εκτελούν στην Προκλασσική Μουσική περίοδο άνδρες με ανεπτυγμένη την “επάνω” κεφαλική φωνή ή την ψεύτικη , falsetto φωνή (κόντρα τενόροι). Επίσης μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα στη νότιο Ιταλία, κυρίως Νάπολη έως Τοσκάνη αλλά και στο Βυζάντιο υπήρχαν οι λεγόμενοι “Castratti”- εκτομίες άνδρες στους οποίου αφαιρούνταν ή καταστρέφονταν σε θερμό λουτρό, οι όρχεις σε μικρή ηλικία μέχρι δέκα ετών, αλλά δε σημαίνει ότι ήταν όλοι θηλυπρεπείς ή ομοφυλόφιλοι! Αντίθετα στους περισσότερους η εκτομία προκαλούσε αντίδραση του εγκεφαλικού αδένα της Αυξητικής ορμόνης, και ανέπτυσσαν αφενός μεγάλο ύψος σώματος και άκρων και επίσης μεγάλη αύξηση της θωρακικής διαμέτρου στη οποία οφείλονταν οι τρομερές τους φωνές έτσι ώστε τραγουδούσαν νότες σοπράνο, διότι δεν έκαναν μεταφώνηση με ανδρική χροιά. Μερικοί μάλιστα συναγωνίζονταν σε ένταση ήχου και σάλπιγγες!
Στην αρχή της Οπερατικής Δημιουργίας, που ξεκινά με τον Ιταλό Συνθέτη Claudio Monteverdi (η καθ’ αυτό Ιταλική OPERA αρχίζει με έναν Monteverdi και τελειώνει με έναν VERDI) και διαδίδεται στις μεγάλες Ευρωπαϊκές πόλεις. Τα θέματα της είναι κυρίως αρχαιοελληνικά ή επηρεασμένα από την Καθολική/Προτεσταντική κοινωνική και αυστηρά ηθική, ευρωπαϊκή παράδοση !
Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της επίδρασης των Βυζαντινών αρχείων των αρχαίων Ελληνιστικών χειρογράφων και μάλιστα μίμησης της πλοκής των Τραγωδιών των αρχαίων Ποιητών κυρίως των Αττικών ή Ελλήνων Νοτιοϊταλικών και Σικελικών Αποικιών, οι ήρωες και τα θέματα των οποίων, αποτελούσαν σε πολλές περιπτώσεις το περιεχόμενο πολλών συνθέσεων Δυτικής μουσικής. Παράλληλα όμως με την θρησκευτικού τύπου επιδραστική εισαγωγή, στα πρώιμα Χριστιανικά χρόνια, μίας λαϊκής δεισιδαιμονικής θρησκευτικότητας, εξίσου επικίνδυνης, από Ορθόδοξη πνευματική γωνία, Γνωστικής/Γνωστικιστικής/Νεοπλατωνικής ερμηνείας του Χριστιανικού Θεού!
Από τον Α΄μ.χ αιώνα, το αυθεντικό Αποστολικό Χριστιανικό Κήρυγμα υπέστη πολλές επιθέσεις και παρανοήσεις. Στο γεγονός αυτό οφείλεται η συγκαταρίθμηση και ο καταρτισμός του Κανόνος των βιβλίων της Αγίας Γραφής, Καινής και Παλαιάς Διαθήκης, μέσω του αποκλεισμού όχι μόνο νόθων και ψευδεπίγραφων ή ευθέως αιρετικών ευαγγελίων και επιστολών, αλλά ακόμα και βιβλίων μυητικού χαρακτήρα, όπως π.χ ο Ποιμήν του Ερμά ή Επιστολές αναγνωρισμένων Αγίων μορφών της αρχαίας Εκκλησίας με αποδεδειγμένη Ορθόδοξη πνευματική αξία. Ακόμη και η Αποκάλυψη και σύνολη η Αποκαλυπτική λεγόμενη Γραμματεία, ετέθησαν υπό αμφισβήτηση!
Το τελικό ξεκαθάρισμα έγινε με επίσημη Αρχιεπισκοπική πράξη ( Λ΄Πασχάλιος εορταστική Επιστολή του Αγίου Αθανάσιου Αλεξανδρείας), ως γραπτής παρακαταθήκης του Περιεχομένου της Χριστιανικής Παραδόσεως περί του Ευαγγελίου του Σωτήρος Χριστού.
Όμως οι παραπάνω νόθες ή αιρετικές καταβολές, χρησίμευαν ως Libretti (σενάρια μουσικών συνθέσεων) σε όλη τη διάρκεια του Μεσαίωνα μέχρι και την Κλασσική εποχή της Μουσικής .
Αρχικά η απαγόρευση εισαγωγής μουσικής απαγγελίας ή συνοδείας στις Εκκλησιαστικές Ακολουθίες δεν ενθάρρυνε μια τέτοια επίδοση! Όμως μετά την διάδοση της “Θάλειας”, θρησκευτικού έργου του αιρεσιάρχου Αρείου, με μουσική επένδυση, αποφάσισε η Χριστιανική Εκκλησία την σταδιακή μουσική επένδυση του βασικού κορμού της Χριστιανικής Λατρείας, που αποτελεί το Ψαλτήριο του Δαβίδ, με την δημιουργία μουσικών συνθέσεων μακράς διάρκειας όπως τα Κοντάκια ή μικρότερων όπως τα Τροπάρια που ψάλλονταν πάντα ως συνέχεια των ψαλμικών στίχων από τα οποία προήλθαν.
Στις μέρες μας βιώνουμε ένα ή παραπάνω, επιπλέον ”κλίκ’’ στο κουμπί που μας σέρνει η σημερινή “Μεφιστοφελική Λογοτεχνία και Τέχνη”! Την θεατρικοποίηση/κουλτουροποίηση της οσημέραι Woke Ατζέντας ως κτηνώδους -βορβορώδους-μαζοχοσαδιστικής μύησης μέσω της “μουσικής/ποιητικής/σκηνοθετικής/ερμηνευτικής πρότασης που ενσωματώνει η “Οπερα” “SANCTA Souzanne”=ΑΓΙΑ Σουζάνα, που ανέβηκε στη Όπερα της Στουτγκάρδης της Γερμανίας. Σύμφωνα με διαδικτυακό δημοσίευμα γνωστού Ελληνικού τηλεοπτικού καναλιού η “Sancta” αποτελεί ...“επικριτική φωνή στη σεξουαλική ηθική της Καθολικής Εκκλησίας” (sic):
Συγκεκριμένα: “..... Δυσφορία και οι Πρώτες Βοήθειες στην πρώτη παράσταση της όπερας SANCTA”.
“...... Η περφόρμανς της Αυστριακής χορογράφου και σκηνοθέτιδος Φλορεντίνα Χόλτσινγκερ στην Όπερα της Στουτγάρδης στάθηκε αφορμή για να παρασχεθούν οι πρώτες βοήθειες σε 18 άτομα που παρακολούθησαν τις δυο πρώτες παραστάσεις της. Κάποιοι θεατές αισθάνθηκαν δυσφορία και ορισμένοι έκαναν εμετό. Μόνο σε τρεις περιπτώσεις πάντως χρειάστηκε να επέμβει γιατρός. Οι θεατές δεν άντεξαν τις σεξουαλικές περιπτύξεις μεταξύ γυναικών, περιττώματα, αίμα ανθρώπινο αλλά και τεχνητό, τη βία και τους δυνατούς ήχους στην παράσταση.
Κανείς πάντως δεν μπορεί να κατηγορήσει την Όπερα της Στουτγάρδης για απρονοησία. Η παράσταση επιτρεπόταν σε άτομα άνω των 18 ετών, ενώ οι αρμόδιοι είχαν εγκαίρως προειδοποιήσει στην ιστοσελίδα της Όπερας για σκηνές βίας.
Η παράσταση με τον τίτλο Sancta είναι μια επικριτική φωνή απέναντι στην Καθολική Εκκλησία και την καταπίεση που άσκησε διαχρονικά στις γυναίκες και τη σεξουαλικότητά τους. Η 38χρονη σκηνοθέτις-καλλιτέχνις Φλορεντίνα Χόλτσινγκερ που σπούδασε χορογραφία στο Άμστερνταμ είναι γνωστή για την αιχμηρότητά της. Η Ελβετίδα πρωταγωνίστρια της παράστασης, Ανίνα Μάσαζ υποδύεται τον Ιησού και τον Αδάμ και εμφανίζεται εντελώς γυμνή όπως πολλές από τις 23 συμπρωταγωνίστριές της. Ο Ιησούς παρουσιάζεται σαν άστεγος ναρκομανής που μοιράζει αυτόγραφα.
Ξεπουλήθηκαν όλα τα εισιτήρια
Το έργο «Sancta Susanna» είναι μια όπερα που βασίζεται στο μονόπρακτο του Γερμανού μουσικού συνθέτη Πάουλ Χίντεμιτ. Αναφέρεται στη θρησκευτική και ερωτική έκσταση της μοναχής Σουζάνας όταν βλέπει στον κήπο ένα ζευγάρι δυο γυναικών σε θερμές περιπτύξεις. Ο πόθος την κάνει να επιθυμεί τον Ιησού και να σκίζει τα ρούχα της. Το ενδιαφέρον είναι πως η πρεμιέρα του έργου είχε προγραμματιστεί να γίνει στη Στουτγάρδη πριν από περίπου εκατό χρόνια. Επειδή όμως οι τότε αρμόδιοι φοβήθηκαν το σκάνδαλο παίχτηκε στη Φρανκφούρτη.
Η παράσταση που διαρκεί 2 ώρες και 45 λεπτά χωρίς διάλειμμα, μετά το θόρυβο που ξέσπασε στα ΜΜΕ ξεπούλησε τα 7.000 εισιτήρια για τις πέντε ακόμα παραστάσεις στη Στουτγάρδη αλλά και για τις δυο που έχουν προγραμματιστεί τον Νοέμβριο στο Βερολίνο. Πολλοί από αυτούς που αγόρασαν εισιτήριο είναι νέοι, ενώ το trailer της παράστασης μέσα σε λίγες μόνο ώρες κατέγραψε 90.000 θεάσεις στο Youtube.
Ο Κρίστιαν Χέρμες, εκπρόσωπος της Καθολικής Εκκλησίας στη Στουτγάρδη έκανε λόγο για μια κιτς παράσταση που «παίζει με την ψυχική υγεία των θεατών». Παράλληλα όμως εξέφρασε τον σεβασμό του στη δημιουργό, λέγοντας πως δεν διστάζει να αγγίξει την πληγή μιας θρησκευτικής και πατριαρχικής κυριαρχίας παραδεχόμενος μια μακρά ιστορία ενοχών της Καθολικής Εκκλησίας.
Η παράσταση, από όσα γράφτηκαν στο Τύπο, φαίνεται ότι δίχασε κοινό και κριτικούς, αλλά ένα στόχο της τέχνης τον εκπλήρωσε. Προβλημάτισε και μάλιστα έντονα.
Πηγή: Deutsche Welle
Θα μου πείτε: πάτερ μου που είναι το περίεργο? Μα ακριβώς σ’ αυτό που τονίζω παραπάνω. Πρόκειται για τη φυσική συνέχεια της Φαουστικής αντίληψης της Ευρωπαϊκης Τέχνης και διανόησης! Μόνο που στην αρχή μέχρι τα μέσα του Κ΄ αιώνα ήταν συγκαλυμμένη, μετά απλά ...ξεσάλωσε! Μιλήσαμε για Ποίηση, Τέχνη, Μουσική Θέατρο ,Όπερα! Ο συνθέτης της Όπερας Paul Hintemith, είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα της μουσικής αποσάθρωσης κάθε έννοιας τονικότητας, λογικότητας και κανονικότητας ,όπως κι αν αυτή ορίζεται! “.....Σταματήστε επιτέλους να τραγουδάτε! Θέλω να ακούγεται φάλτσα...η μουσική μου”! Το ατονικό άκουσμα είναι το αντίθετο της μουσικής συνοχής. Στην ατονική μουσική, η παραφωνία μπορεί να παραμείνει άλυτη και ο στόχος της μουσικής δεν είναι πλέον η τελική άφιξη σε έναν τονικό -μελωδικό ή αρμονικό άρα φυσιολογικά -αναμενόμενη ψυχολογική και συναισθηματική και όχι μόνο αντίδραση. Αλλά σε κάτι που προκαλεί ενόχληση έως αηδία και νοσηρή διάθεση και προδιαθέτει την εφόρμηση στο ανθρώπινο ψυχισμό όχι μόνο επιρρύτων αλλά και δαιμονικά διαστροφικών παθών Ένα καλλιτεχνικό κίνημα που ξεκίνησε γενικά από τις εικαστικές τέχνες στις αρχές του 20ού αιώνα στη Γερμανία και την Αυστρία. Επεκτάθηκε κάποια στιγμή και στη Μουσική και τώρα ήρθε η ώρα να απελευθερώσει τους “ατονικούς δαίμονες” της μουσικής Όπερας του Hintemith, να καταστρέψουν την ως τώρα “κανονική” ηθική και θρησκευτική ζωή και τον νορμάλ ψυχισμό μας! Σε λίγο θα “αποκαθηλωθούν” και οι “σταυρωμένες” από τον “πολύ Χριστιανισμό”, ορμές μας και ανάλογα τα ορμέμφυτα δομικά σωματικά και ψυχολογικά μας στοιχεία θα μας αλλάξουν κυριολεκτικά ....τα ώτα και τα φώτα!