Η διατριβή αναλύει το ρόλο της φωτιάς και του φωτός: 1ον: Στο μύθο. Αναφέρεται στους μύθους της φωτιάς (Προμηθέα, Λερναίας Ύδρας, Φοίνικα), τη διαφορά μύθου-λόγου, και τη συσχέτιση του φωτός με τη ζωή, το θάνατο και τον έρωτα. [ Το σώμα του ζωντανού ζεστό, του νεκρού κρύο. Ο έρωτας φλογίζει ].2ον: Στην εποχή του 1ου Διαφωτισμού, κατά τους Ορφικούς, από το κοσμικό αυγό ξεπηδάει ο Φάνης ή Έρως, θεός του φωτός. Ο άνθρωπος, μείγμα γης και αίματος (των Τιτάνων) ενσωματώνει το κακό και χρειάζεται εξαγνισμό με τελετές φωτός. Στους Πυθαγόρειους η φωτιά είναι η πρώτη από τις 10 αρχές, και το πρώτο από τα στοιχεία της δημιουργίας. Πιστεύουν στην "κεντρική φωτιά". Ο Εμπεδοκλής συνδέει τη φωτιά και το φως με τη γνώση ("σκοτόεσσα δόξα"). Ο Παρμενίδης περιγράφει το ταξίδι από τη "δόξα" (σκότος) στην αλήθεια (φως) με το άρμα του Ήλιου. Ο Ηράκλειτος εισάγει στη φιλοσοφία το Λόγο ως πυρ. Αναλύονται οι αρχές της ροής, της μεταβολής, της εναντιοδρομίας, της ισορροπίας των αντιθέτων, της έριδας, της αρμονίας. 3ον: Στην κλασσική φιλοσοφία: Στην Πολιτεία του Πλάτωνα αναλύονται οι εικόνες του ήλιου, της διηρημένης γραμμής και της σπηλιάς, και τα ζητήματα "είναι και φαίνεσθαι", "άνω-κάτω" (η κίνηση, ως χαρακτηριστικό της ψυχής), η παιδεία, ως "περιαγωγή" και "άνοδος" από τη σκιά της φωτιάς του σπηλαίου στο φως του ήλιου (του αγαθού). Στον Τίμαιο διακρίνεται η φωτιά που δεν καίει αλλά φωτίζει και επιτρέπει την όραση. Στην 7η Επιστολή και το Συμπόσιο η φωτιά (γνώση ενορατική) που αναδύεται εξαίφνης. Στον Αριστοτέλη η φωτιά είναι φως στην ψυχή. Η ψυχή χρησιμοποιεί νοητικές εικόνες ("φαντάσματα"). Για τη νόηση ("Ουδέποτε νοεί άνευ φαντάσματος η ψυχή"), την επιθυμία ("Ορεκτικόν ουκ άνευ φαντασίας"), την επιλογή της πράξης ("εκ πλειόνων φαντασμάτων επιλέγει πότερον πράξει"). Αναλύεται η λειτουργία της φαντασίας (αναπαραστατική και δημιουργική) και το σχήμα της δοκιμής της πράξης στη σκέψη, που υιοθέτησαν Φρόυντ και νευροψυχολογία.4ον: Στους αγώνες (Ολυμπιακούς ή τοπικούς, αθλητικούς, θεάτρου, λόγου, μουσικής), τις τελετές, λαμπαδηδρομίες και γιορτές. Καθαρτικές σε πόλεις και δάση, με χορούς, τραγούδια, αναμμένους πυρσούς (με Μαινάδες, Βάκχες, Κορύβαντες, Κάβηρους). Γιορτές "μετάβασης" (γέννησης, γάμου, θανάτου). Γιορτές έρωτα και γονιμοποίησης (βροχής, σποράς, βλάστησης)5ον: Στη συμβολική του φωτός: Φωτιά και φως χρησιμοποιήθηκαν ως σύμβολα θεών, ζωής, αλήθειας, ομορφιάς, ελπίδας, χαράς, κάθαρσης, έριδας, οργής, αγάπης, ελευθερίας. Και η διατριβή τεκμηριώνει τις θέσεις της, με αναφορές στο μύθο, την καθημερινή ζωή και την αρχαία τραγωδία. Ο επίλογος επικεντρώνεται στο φως του νου, που εμφανίζεται στις απεικονιστικές μεθόδους με μορφή ηλεκτρομαγνητικών σπινθήρων, μυστηριωδώς ομοιότυπων στη μορφή, ανεξάρτητα από την πηγή τους (τη λογική, τη φαντασία, το συναίσθημα) και στις ελπίδες που ανοίγει η χρήση του (και των νευρωνικών καθρεπτών) για την απόκτηση κοινωνικής συνείδησης και συναισθημάτων αλτρουισμού, αλληλεγγύης και εναίσθησης.