Μητροπολίτης Μεσογαίας Νικόλαος
Σήμερα μαζευτήκαμε για να τιμήσουμε τον άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Δεν είναι μόνον μέγας πατήρ της εκκλησίας, αλλά είναι μοναδικός πατέρας και για μας και τούτο διότι έχει αφήσει στην εκκλησία μια σπάνια, μοναδική, χαρακτηριστική, ουσιαστική προσφορά. Δεν θα σας καθυστερήσω γιατί ήδη πέρασε πολλή ώρα, αλλά μια σύνοψη του τι έχει αφήσει αυτός ο άγιος άνθρωπος στην εκκλησία και σε μας δι’ αυτής, απλώς θα κάνω.
Το πρώτο πράγμα, τα πλούσια έργα του ο λόγος του ήταν ατελείωτος, πρωτότυπος, βαθύς, κοινωνικός και πνευματικός, θεολογικός και πρακτικός. Έπιασε όλα τα θέματα. Δεν υπάρχει καλύτερος ερμηνευτής στον οποίο μέχρι σήμερα προσφεύγουμε από τον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Και δεν είχε μόνον εις ουσία, ούτε μόνον εύρος, αλλά είχε και γλαφυρότητα. Ήταν και ευχάριστος και στολισμένος λογοτεχνικά. Ώστε νά γίνεται το ουράνιο μήνυμά του εύληπτο από τον κάθε ένα, με τον πιο ευχάριστο τρόπο. Ένα μοναδικό έργο και σε επίπεδο εορταστικών λόγων, εγκωμιαστικών λόγων, υπομνημάτων και ερμηνευτικών κειμένων της Παλαιάς και της Καινής Διαθήκης, κειμένων, τα οποία ανεφέροντω σε κοινωνικά θέματα σε πάσης φύσεως θέματα. Δεν υπάρχει γωνιά της Ορθόδοξης Θεολογίας και Ζωής που να μην την ακούμπησε το αγιασμένο στόμα του και δόξα τω Θεώ το πλούσιο έργο του είναι καταγεγραμμένο, διότι ο λαός που τόσο τον αγαπούσε φρόντισε με 7 Στενογράφους, αν δεν κάνω λάθος, οι οποίοι κατέγραφαν τα όσα έλεγε να περισώσουν τους πλείστους εκ των λόγων του σε γραπτή αξιοθαύμαστη μοναδική μορφή μέχρι και τις μέρες μας. Ο πολυγραφότερος όλων, μεγάλη παρακαταθήκη για την εκκλησία, το πρώτο αυτό.
Το δεύτερο λίγο παραπάνω, όχι μόνον λόγια, αλλά και μια αγία ζωή. Ένα παράδειγμα ανθρώπου που δέκα ζούσε και ένα έλεγε. Φανταστείτε πως έζησε, έζησε οσιακά και ασκητικά, έζησε λειτουργικά και πνευματικά, έζησε και την κοινωνική ζωή και την ζωή της προσευχής. Έζησε τον διωγμό, το μαρτύριο, την περιφρόνηση, την από την αγαπημένη εκκλησία του, ακόμη άδικη καθαίρεση. Ας το σκεφτόμαστε εμείς που θέλουμε διαρκώς να δικαιωνόμαστε. Έφυγε από αυτόν τον κόσμο καθηρημένος από την εκκλησία, πεταμένος σαν σκουπίδι και αν δεν κάνω λάθος, ύστερα από 27 χρόνια, όταν έγινε η ανακομιδή του, το πήρε το λείψανο του ο λαός και απήτησε την δικαίωσή του και έβαλε τους δεσποταδες και τις συνόδους να αναιρέσουν, φοβερό πράγμα, τη λάθος απόφαση τους και φτάνει η απόφασή τους να δείχνει όχι τόσο το ανθρώπινο λάθος, αλλά τη δύναμη της πίστεως του λαού, που έχουμε όλοι εμείς, και που έφτασε μέχρι σήμερα, 1700 χρόνια μετά, να τον έχει διαρκώς η συνείδηση της εκκλησίας ως πραγματικό, αληθινό, μεγάλο μοναδικό, άγιο. Το δεύτερο πράγμα λοιπόν, που επεσφράγισε το λόγο και τα κείμενα και τα κηρύγματά του, η αγία ζωή του.
Υπάρχει και ένα τρίτο.Το τρίτο είναι ότι άφησε σαν πολύτιμη παρακαταθήκη, δεν έχει γίνει με όλους τους αγίους, το τίμιο λείψανό του και άλλη φορά έχουμε πει στη Μονή Φιλοθέου του Αγίου Όρους φυλάσσεται ο καρπός του με τα δάχτυλα σε στάση ευλογίας και όσοι εκ των ανδρών είχαν την ευκαιρία, οι έχουν να πάνε στο Άγιον Όρος μπορούν να προσκυνήσουν το Άγιο Χεράκι του που ευλογούσε και εκτόξευε τη χάρη του Θεού μέσα στις καρδιές των ανθρώπων. Υπάρχει στη μονή Βατοπεδίου η κάρα του, το κρανίο του με το αυτί του. Το αυτί αυτό που ίσως θα έχετε διαβάσει στο βίο του είχε εμφανιστεί σε όραμα που είχε τον Απόστολο Παύλο, θαρρείς να του υπαγορεύει την ερμηνεία των αποστολικών κειμένων. Πλούσιο πράγμα και μεγάλο. Υπάρχουν και αλλού λειψανα τεμάχια μέρη του λειψάνου, του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Πολύτιμο και αυτό το στοιχεία της παρακαταθήκης προς την εκκλησία.
Υπάρχει και κάτι ακόμη, η θεία λειτουργία του. Μοναδικό πράγμα. 1700 χρόνια κάνουμε σχεδόν όλες τις λειτουργίες μας. Προσφέρουμε την αναίμακτη θυσία μέσα από κείμενο που κατέγραψε ο φωτισμένος νους και το αγιασμένο χέρι του και δεν μπόρεσε και δεν θα μπορέσει ποτέ καλύτερο κείμενο να βρεθεί, καλύτερη λειτουργία, να φτιαχτεί για να μπορούμε να κατεβάζουμε το Θεό στη γη μυστηριακά επί της Αγίας Τραπέζης. Για αυτό και η εκκλησία κάθε φορά σε κάθε θεία λειτουργία έχει την μνημόνευση και την συμμετοχή της ευγνωμοσύνης του ιδίου επί του Αγίου Δισκαρίου και εντός του Αγίου Ποτηρίου. Το τέταρτο λοιπόν, η θεία λειτουργία.
Θα πω και ένα πέμπτο και θα τελειώσω. Είναι η πεπαρησιασμένη προσευχή του, ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο. Το γεγονός ότι υπάρχει στη συνείδηση και την εμπειρία της εκκλησίας, η αίσθηση ότι είναι ενώπιον του Θεού το δυνατότερο στόμα, ίσως, που μπορεί ο Θεός να υπακούει στη δική του προσοχή και για αυτό και μαζευόμαστε τέτοιες μέρες και προσευχόμαστε στον Άγιο. Προσευχόμαστε εμείς να ακούσει αυτό στο αίτημά μας και να δημιουργήσει συντονισμό στη δική του γλώσσα. Για να προκαλέσει την ακοή του Θεού για να στήσει ο Θεός ευήκοον ους στις ανάγκες και στις προσευχές μας. Μεγάλη περιουσία, αγαπητοί μου, αδελφοί αυτοί. Αυτό το γεγονός της μεσιτείας και των πρεσβειών των αγίων προς τον Θεό. Που με παρρησία μπορούν να μεταφέρουν τα δικά μας αιτήματα, τις δικές μας ανάγκες και ως προσώπων και ως οικογενειών και ως κοινωνιών, κυρίως ως εκκλησίας. Πονεμένος και δοξασμένος. Μαρτυρικός και τιμημένος. Δωγμένος και Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως έφτασε η δόξα του Θεού μέσα από τον Άγιο Ιωάννη, το Χρυσόστομο περνάει σαν από ένα κανάλι και προχέεται και εξαπλώνεται σε όλη την εκκλησία καθημερινά και συνεχώς ιδίως τέτοια μέρα που τιμούμε την μνήμη του. Να δώση ο Θεός είναι πράγματι βοήθεια μας ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Να δώσει ο Θεός με τις πρεσβείες του να φωτιστεί και ο δικός μας νους και ο δικός μας λόγος και να μεταμορφωθεί ο κάθε ένας μας, όχι μόνον σε έναν χρυσόστομο, αλλά σε έναν χρυσό χρυσόκαρδο άνθρωπο που θα δίνει και αυτός τη μαρτυρία τους σ’ αυτή τη ζωή και θα αξιωθεί να δοξάζει αιωνίως το όνομα του θεού μαζί με τον τιμώμενο αυτόν άγιο τον μεγάλο Ιωάννη τον Χρυσόστομο αμήν.