Ζούμε στην καρδιά του 21ου αιώνα, όπου η επιστήμη και η τεχνολογία κυριαρχούν. Κι όμως, η πίστη στη μαγεία, τις κατάρες και το υπερφυσικό φαινόμενο του «κακού ματιού» παραμένει ένα διαδεδομένο παγκόσμιο φαινόμενο. Περίπου το ένα τρίτο των Γάλλων πιστεύει σε κάποια μορφή μαγείας. Ωστόσο, τα ποσοστά είναι ακόμη υψηλότερα σε άλλες περιοχές του πλανήτη. Μια εκτεταμένη επιστημονική μελέτη, η οποία ανέλυσε τις πεποιθήσεις πάνω από 140.000 ατόμων σε 95 χώρες, κατέδειξε ότι τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως δηλώνουν ότι πιστεύουν σε μαγικές πρακτικές.
Η Ελλάδα στον Παγκόσμιο Χάρτη των Δεισιδαιμονιών
Σύμφωνα με τα ευρήματα αυτής της παγκόσμιας έρευνας, η Ελλάδα κατέχει ένα ποσοστό πίστης στις δεισιδαιμονίες που είναι αντίστοιχο του παγκόσμιου μέσου όρου.
Συγκεκριμένα, τέσσερις στους δέκα Έλληνες (ποσοστό περίπου 40%) δηλώνουν ότι πιστεύουν στη μαγεία, στις κατάρες, και ειδικότερα στο φαινόμενο της «βασκανίας» ή του «ματιού». Η μελέτη όρισε τη «μαγεία» ως την πεποίθηση ότι «κάποιοι άνθρωποι είναι ικανοί να ρίχνουν ξόρκια ή κατάρες που προκαλούν αρνητικές συνέπειες σε άλλους».
Το ποσοστό αυτό αναδεικνύει τη βαθιά ριζωμένη θέση της λαϊκής παράδοσης και της «μαγικής σκέψης» στην ελληνική κοινωνία, ακόμη και στους κόλπους του εκπαιδευμένου πληθυσμού.
Εξαιρετικές Διακυμάνσεις Παγκοσμίως
Η έρευνα αποκάλυψε πως, ενώ ο παγκόσμιος μέσος όρος πίστης στη μαγεία βρίσκεται γύρω στο 40-43%, οι διαφορές μεταξύ των χωρών είναι εντυπωσιακές και αγγίζουν σχεδόν όλο το δυνατό φάσμα:
- Σε χώρες της Βόρειας Ευρώπης, όπως η Σουηδία, το ποσοστό πίστης μειώνεται δραματικά στο μόλις 9%.
- Στον αντίποδα, σε περιοχές όπως η Τυνησία, η πίστη στη μαγεία εκτοξεύεται, αγγίζοντας το 90% του πληθυσμού.
Οι ερευνητές συνδέουν τα υψηλότερα ποσοστά πίστης στη μαγεία με χώρες όπου υπάρχουν ασθενέστεροι θεσμοί, χαμηλότερη ποιότητα διακυβέρνησης και μεγαλύτερη κοινωνική αβεβαιότητα. Η μαγική σκέψη λειτουργεί ως ένας μηχανισμός εξήγησης της ατυχίας και των ανεξήγητων γεγονότων, παρέχοντας μια αίσθηση ελέγχου, ιδίως όταν η επιστήμη και οι κοινωνικοί θεσμοί αδυνατούν να προσφέρουν άμεσες λύσεις και ασφάλεια.
Ι.Ν.ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΠΑΛΛΗΝΗΣ
Πηγές:
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0276872
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9683553/
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0276872