ΚΥΡΙΑΚΗ Δ΄ΛΟΥΚΑ - Ο αγρός και η γωνία
π.Θεμιστοκλής Μουρτζανός
«Τοις δε λοιποίς δέδοται τα μυστήρια της βασιλείας του Θεού εν παραβολαίς, ίνα βλέποντες μη βλέπωσι και ακούοντες μη συνιώσιν» (Λουκ. 8, 10)
«Στους υπόλοιπους τα μυστήρια της βασιλείας του Θεού δίνονται από Αυτόν με παραβολές, ώστε να κοιτάζουν αλλά να μην βλέπουν και να ακούνε αλλά να μην καταλαβαίνουν».
Κάνει διακρίσεις ο Θεός; Σε άλλους δίνει την δυνατότητα να αντιλαμβάνονται το θέλημά Του, τον δρόμο που οδηγεί στην Αλήθεια της Βασιλείας, στο νόημα της όντως ζωής και σε άλλους προσφέρει κάποιες ιστορίες, κάποιες παραβολές, ώστε τελικά να μην είναι σε θέση να δουν πραγματικά τα παραπάνω, αλλά και ενώ ακούνε να μην καταλαβαίνουν;
Το Ευαγγέλιο του Σπορέως αυτό λέει, χωρίς υπεκφυγές. Και αφήνει σε μας να ερμηνεύσουμε την πραγματικότητα.
Δύσκολος δρόμος. Όταν έχουμε ταυτίσει την αγάπη με την ομοιομορφία, με την ισότητα, το ομότροπο, πώς να εξηγήσουμε ότι η αγάπη εκφράζεται κατά την δύναμη του καθενός; Κατά την διάθεση της καρδιάς του; Ότι δεν αρκεί η σπορά του λόγου και της αλήθειας, αλλά χρειάζεται η αγαθή γη, για να καρποφορήσει αυτός ο λόγος. Ότι δεν είναι ανάγκη να είναι μεγάλο το χωράφι, αλλά ότι είναι αρκετή και μία γωνιά, στην οποία το έδαφος λέει ΝΑΙ στον γεωργό. Ότι αυτό το ΝΑΙ δεν έρχεται τυχαία, αλλά έπεται της απόφασης του κατόχου και διαχειριστή του να μην κοιτά από εδώ και από εκεί, αλλά να συγκεντρωθεί στην προετοιμασία για την σπορά.
Να αναζητεί την αλήθεια.
Να έχει υπομονή να έρθει το φθινόπωρο.
Να μη βιαστεί στον χειμώνα να απαιτήσει να βγει το στάχυ, διότι θα καεί στο κρύο των λογισμών, στο χιόνι των μεριμνών που με το βάρος του θα το λυγίσει, αλλά και στα άτσαλα βήματα των άλλων, που χωρίς να βλέπουν πού πατάνε, θα το τσακίσουν.
Να μην αγωνιά την ώρα της άνοιξης να κιτρινίσει, αλλά να περιμένει την ώρα του καλοκαιριού. Και να είναι έτοιμος να αφήσει αυτόν που έσπειρε και να θερίσει.
Να αναζητά τον Γεωργό των καρδιών μας να είναι Αυτός που θα κρίνει την ώρα και την στιγμή που όλα θα είναι έτοιμο, ώστε να τραφούν από το στάρι όσοι έχουν ανάγκη αληθινή.
Υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι θα μείνουν για πάντα στις παραβολές. Δεν θέλουν κάτι περισσότερο ή δεν αντέχουν.
Υπάρχουν κι άλλοι, τα χωράφια των οποίων είναι κλειστά για τον Σποριά. Περιφραγμένα. Καλλιεργούν το κριθάρι και το καλαμπόκι της κοσμικής σοφίας. Της αυτάρκειας μιας ζωής χωρίς Θεό. Της ευχαρίστησης των ηδονών. Της ανίας που γίνεται εικόνα και αυτοείδωλο. Φτωχό είναι το ψωμί που θα παραχθεί, αν παραχθεί. Δεν θα θρέφει, δεν θα χορταίνει. Αλλά αν δεν έχεις αυτιά ανοιχτά, πώς να ακούσεις;
Στην κοινωνία μας αυτοί οι κάτοχοι μπορεί από περιέργεια, από συνήθεια, από μνήμες ή από ένα αίσθημα ότι για κάποιο λόγο δεν χορταίνουν, να πλησιάσουν την αγαθή γη. Να θελήσουν να δούνε τι είναι αυτός ο σπόρος που καρπίζει. Αλλά αν δεν αφήσουν κατά μέρος το βόλεμα ότι έστω κι έτσι, έχουν ένα, κάποιο ψωμί, αν δεν διακινδυνεύσουν να γίνουν από αφεντικά εργάτες, υπάκουοι αναζητητές της Αλήθειας, με μικρότερες ή μεγαλύτερες θυσίες, κυρίως της παραίτησης από την βεβαιότητα ότι όσα έχουν είναι αρκετά διότι η ζωή οδηγείται στο μηδέν, η στιγμή γρήγορα θα γίνει χτες. Η πορεία χωρίς γυρισμό. Μόνο αν υπάρξει ίχνος ταπείνωσης στην καρδιά τους, μπορούν να ελπίσουν στην μετάνοια.
Πιο δύσκολα είναι για όσους από εμάς πιστεύουμε ότι η γη μας είναι αγαθή, επειδή ανήκουμε στον αγρό της Εκκλησίας. Αυτάρκεις, επειδή νιώθουμε ότι έχει ο Θεός για μας, επειδή έχουμε κάνει την σωστή επιλογή, επειδή δεν είμαστε όπως οι λοιποί των ανθρώπων, επειδή δεν φύγαμε στον κόσμο, δεν κατανοούμε ότι κοιτάζουμε, αλλά δεν βλέπουμε, ότι ακούμε, αλλά δεν καταλαβαίνουμε. Κοιτάζουμε τον Σπορέα, αλλά δεν βλέπουμε ποιον δρόμο μας δείχνει, καθώς η ματιά μας είναι εγωκεντρική.
Δεν είναι ματιά εξόδου στην αγάπη, στην υπακοή, στην ταπείνωση, στην μετάνοια.
Δεν είναι ματιά εξόδου από την αυτάρκεια ότι τα ξέρουμε όλα.
Δεν είναι ματιά καλής περιέργειας να ακούσουμε, να αναζητήσουμε, να εμπιστευθούμε. Να σκεφτούμε ότι η γη θέλει καλλιέργεια με αξιοποίηση και των μέσων που ο χρόνος φέρνει, αλλά, κυρίως, με την απόφαση να είναι δική Του. Εκείνος να είναι η προσμονή μας, για Εκείνον η ετοιμασία μας, σ’ Εκείνον η τελική εμπιστοσύνη. Για να ακούσουμε και να καταλάβουμε. Χωρίς Αυτόν τίποτε δεν μπορούμε να κάνουμε.
Κάθε παραβολή μας βάζει το μεγάλο ερώτημα: θα δούμε και θα ακούσουμε, περνώντας από τον νου στην καρδιά ή θα μείνουμε στην συνήθεια αφήνοντας πουλιά, αγκάθια, πέτρες να κρατήσουν τον σπόρο άκαρπο; Δεν κάνει διακρίσεις ο Θεός. Η καρδιά μας έχει την απάντηση, πόσο από τον σπόρο που μας ρίχνει, γιατί Εκείνος είναι ο μόνος που ξέρει την κατάστασή της, μπορεί να δεχτεί και να αφήσει να καρπίσει!
πηγή
Ισαάκ του Σύρου, Λόγος ΝΗ΄
Γιατί περίσσεψε η κατάκριση, η αργολογία και το κουτσομπολιό.....
Γνώριζε, αδελφέ μου, ότι γι’ αυτό πρέπει να καθόμαστε μέσα στο κελί μας, για να μη μαθαίνουμε τα κακά έργα των ανθρώπων, και τότε τους βλέπουμε όλους ως αγίους· αλλά αν ελέγχουμε και παιδεύουμε και κρίνουμε και εξετάζουμε και αδικούμε και μεμψιμοιρούμε, τότε λοιπόν σε τι διαφέρει η ζωή στην ησυχία από την ζωή στις πόλεις;
(Στις πόλεις, όπου οι άνθρωποι γκρινιάζουν ασταμάτητα, κατηγορούν ο ένας τον άλλον, μιλάνε μόνο για τα στραβά του κόσμου τούτου, δεν βλέπουν τίποτε καλό να υπάρχει πουθενά κι έχουν κάνει την τηλεόραση πνευματικό τους οδηγό σε όλα τα παραπάνω).
Και τι άλλο υπάρχει χειρότερο από τη ζωή στην έρημο, αν δεν απαλλαγούμε από όλα αυτά; Αν δεν ησυχάζεις στην καρδιά σου, ησύχασε τουλάχιστον με την γλώσσα σου· και αν δεν μπορέσεις να τακτοποιήσεις τους λογισμούς σου, τακτοποίησε τουλάχιστον τις σωματικές σου αισθήσεις· και αν δεν είσαι μόνος με τη διάνοιά σου, μείνε τουλάχιστον μόνος με το σώμα σου· και αν δεν θέλεις να εργάζεσαι σωματικά, να λυπάσαι τουλάχιστον με τη διάνοιά σου· και αν δεν μπορείς να αγρυπνάς όρθιος, αγρύπνησε καθιστός ή ξαπλωμένος στο κρεβάτι σου
(Γιατί το ζητούμενο και για εμάς τους χριστιανούς που ζούμε στην ερημία των πόλεων, είναι να φτάσουμε με την βοήθεια του Θεού να ζούμε σαν να ’μαστε στην έρημο, ώστε να έχουμε την ειρήνη του Αγίου Πνεύματος).
Και αν δεν μπορείς να νηστεύσεις δυό ημέρες, νήστευσε τουλάχιστον ως το απόγευμα· και αν δεν μπορείς πάλι ως το απόγευμα, μη χορταίνεις την κοιλιά σου· και αν δεν είσαι άγιος στην καρδιά, γίνε καθαρός στο σώμα σου· και αν δεν πενθεί η καρδιά σου, ας πενθεί το πρόσωπό σου· και αν δεν μπορείς να ελεήσεις, μίλησε τουλάχιστον ως αμαρτωλός· και αν δεν είσαι ειρηνοποιός, μην γίνεσαι τουλάχιστον φιλοτάραχος.
(Γιατί νηστεία δίχως αγώνα πνευματικό, χωρίς καθαρό νου και καρδιά, μπορεί να είναι απλώς μία συνήθεια – άσε που οι περισσότεροι την καταργήσαμε κι αυτή).
Και αν δεν υπάρχεις ικανός και έμπειρος, γίνε ακούραστος στο φρόνημα· και αν δεν είσαι νικητής, μην υπερηφανεύεσαι μπροστά στους αίτιους και υπεύθυνους· και αν δεν μπορείς να φράξεις το στόμα εκείνου που κατηγορεί τον αδελφό του, φύλαξε τουλάχιστον το δικό σου, και μην συμφωνήσεις μαζί του.
(Γιατί περίσσεψε η κατάκριση, η αργολογία και το κουτσομπολιό, κι όπου σταθείς κι όπου βρεθείς, ο ένας κατηγορεί τον άλλο).
πηγή
AGIOS ATHANASIOS KATOYNAS
Παχυλές αντιλήψεις περί Θεού. Από τους αρχαίους Ανθρωπομορφίτες στους Μάρτυρες του Ιεχωβά.
6 Φεβρουαρίου 2019
Αποτελεί συχνό φαινόμενο μέσα στην ιστορία αρχαίες κακοδοξίες να επανεμφανίζονται αργότερα σε διαφορετικούς χώρους και με διαφορετική αφορμή. Στις αρχαίες αιρέσεις ανήκουν και οι λεγόμενοι Ανθρωπομορφίτες.
Ήταν αιρετικοί, λαϊκοί και μοναχοί, που παρερμήνευαν τις λεγόμενες ανθρωποπαθείς εκφράσεις της Αγίας Γραφής, και ιδιαιτέρως την έννοια του «κατ᾽ εικόνα» των ανθρωπολογικών διηγήσεων της Γενέσεως, είχαν μια πολύ παχυλή αντίληψη περί Θεού [1], καθώς πίστευαν ότι «ανθρωποειδές, ήγουν ανθωπόμορφόν εστι το Θείον» [2]. Επρόκειτο για μία αιρετική διδασκαλία, την οποία αναίρεσε συστηματικά και με εξαιρετική σαφήνεια μία κορυφαία εκκλησιαστική προσωπικότητα, ο Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας [3].
Υπόβαθρο αυτής της θεολογικής κακοδοξίας αποτελεί το γεγονός, το οποίο επισημαίνουν οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας, ότι με τον ανθρωπομορφισμό = (ανθωπόμορφόν εστι το Θείον) υπάρχει σύγχυση κτιστού και ακτίστου, παραγνωρίζεται ότι η θεία φύση είναι άκτιστη, απλή, ασύνθετη, ασχημάτιστη, ανείδεη, και, επιπλέον, παραγνωρίζουν κάτι εξίσου σημαντικό για την παρουσία των ανθρωπομορφικών εκφράσεων στην Αγία Γραφή.
Οι οπαδοί του ανθρωπομορφισμού, με το να εκλαμβάνουν κατά γράμμα αυτές τις εκφράσεις, δεν αντιλαμβάνονται ότι οι ιεροί συγγραφείς χρησιμοποιούν τέτοιου είδους εκφράσεις από το δικό μας κόσμο (εικόνες, τύπους ) με συμβολικό τρόπο και με αναφορά σ᾽ ένα υψηλότερο νόημα [4].
Και αυτό συμβαίνει, γιατί, όπως επεξηγεί ο Άγιος Κύριλλος: «Ου γαρ ετέρως ην ημάς δύνασθαι νοείν τα περί Θεού. Αιτία τοίνυν και πρόφασις αληθής του σωματικώς περί Θεού τους προς ημάς λόγους ποιείσθαι την θεόπνευστον Γραφήν, και νού και γλώττης εν ημίν η πτωχεία. Άρρητα γαρ παντελώς τα περί αυτού ·και ουκ ην συνιέναι των αναγκαίων δύνασθαι τους εν απτοίς και παχέσι όντας σώμασιν, ει μη εν τάξει παραδειγμάτων τα εαυτών δεχόμενοι» [5].
Ο ανθρωπομορφισμός όμως είναι και σήμερα υπαρκτός σε διάφορες αιρετικές κινήσεις. Μία τέτοια χαρακτηριστική περίπτωση αποτελούν και οι περί Θεού αντιλήψεις των λεγομένων Μαρτύρων του Ιεχωβά. Είναι γνωστή η φανατική πολεμική τους για το μυστήριο της Αγίας Τριάδος. Είναι, επίσης, γνωστή η αντιγραφική διδασκαλία τους περί του δήθεν μοναδικού ονόματος του Θεού. Οι περί Θεού όμως κακοδοξίες τους περιλαμβάνουν και μία παχυλή ανθρωπομορφική αντίληψη περί Θεού.
Σύμφωνα με την εταιρεία Σκοπιά ο Ιεχωβά Θεός «είναι πρόσωπο με πνευματικό σώμα» που μένει σε ορισμένο τόπο και αυτός είναι ο ουρανός . Πως αποδεικνύεται ότι ο Θεός έχει σώμα πνευματικό ; Απαντά η εταιρεία Σκοπιά : «Όπως καταλαβαίνουμε εκεί που υπάρχει νοημοσύνη υπάρχει και διάνοια. Και ξέρουμε ότι εκεί που υπάρχει διάνοια υπάρχει εγκέφαλος σ᾽ ένα σώμα συγκεκριμένου σχήματος. Γι᾽ αυτό, λοιπόν, η μεγάλη διάνοια που είναι υπεύθυνη για όλη τη δημιουργία ανήκει στη μεγάλη προσωπικότητα, τον Παντοδύναμο Θεό. Αν και δεν έχει υλικό σώμα, έχει πνευματικό. Ένα πνευματικό πρόσωπο έχει σώμα; Ναί, γιατί η Βίβλος λέει: ”Είναι σώμα ζωικόν, και είναι σώμα πνευματικόν” Α’. Κορινθίους ιε, 44» [7].
Είναι αυτονόητο, ότι τέτοιες χονδροειδείς αντιλήψεις περί Θεού δεν αντέχουν σε σοβαρή κριτική και βάσανο. Αποδεικνύουν όμως τι είδους “πνευματική” τροφή παρέχει, ο κατά δήλωσή τους, μοναδικός αγωγός της αλήθειας του Ιεχωβά σε όσους παγιδεύτηκαν στα δίχτυα της αίρεσης.
Θα ολοκληρώσουμε την σύντομη αναφορά μας στο θέμα μας με τη διαχρονικής αξίας επισήμανση του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας, σχετικά με την οποιαδήποτε κυριολεκτική ανθρωπομορφική κατανόηση του μυστηρίου του Θεού: «εστίν ασύνετον παντελώς, και τοις της εσχάτης δυσσεβείας εγκλήμασιν υπενεγκείν δυνάμενον τους ούτως ελομένους φρονείν» [8].
Σημειώσεις.
1. Λήμμα, Anthropomorphismus, στο Η.F. von Campenhausen – A. Bertholet, Wörterbuch der Religionen, 1952, σ. 29.
2. Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Κατά Ανθρωπομορφιτών, PG 76, 1068 A.
3. Χρυσόστομου Σταμούλη, Κυρίλλου Αλεξανδρείας κατά Ανθρωπομορφιτών, (Αλεξανδρινοί Συγγραφείς 1), Θεσσαλονίκη 1993.
4. Ι. Δαμασκηνού, Έκδοσις Ακριβής Ορθοδόξου Πίστεως, Α, 11. PG 94, 841.
5. Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Κατά Ανθρωπομορφιτών, PG 76, 1077D- 1080A.
6. Μπορείτε να ζείτε για πάντα στον Παράδεισο στη Γη, εκδ.Μ.τ.Ι, 1982, σσ. 36 – 37.
7. Μπορείτε να ζείτε για πάντα στον Παράδεισο στη Γη,οπ.π., σ. 36 .Επιπλέον μαρτυρίες με τις ίδιες θέσεις από έντυπα της εταιρείας «Σκοπιά» βλ. Άννας Μπουρδάκου, “Μάρτυρες του Ιεχωβά“. Από το Α στο Ω, Αθήνα 2008, σσ. 189-190.
8. Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Κατά Ανθρωπομορφιτών, PG 76, 1068 Α.